| Główna | | Artykuły | | Fatwa | | Forum | | Chat | | Księga gości | | Linki | | Kontakt |

Droga do zrozumienia Islamu

dr Ali Shariati

PRZEDMOWA

W następującym wykładzie zaprezentowanym w roku 1968 w Hoseiniyyah Ershad w Teheranie, dr Shariati wprowadza nas do zrozumienia „prawdziwego” Islamu.

Aby zacząć jakiekolwiek zadanie potrzebna jest nam orientacja, ukierunkowanie, odpowiednie podejście. Ponieważ audytorium dr Shariati i jego uczniowie oraz ludzie z jego ruchu są muzułmanami, wybrane podejście do zagadnienia musi być oparte właśnie na Islamie, a to dlatego, by właściwie odnosić się do zagadnienia. A ponieważ Islam jest zjawiskiem wielowymiarowym, podobnie podejście do niego powinno cechować się rozpatrywaniem różnych aspektów. Dr Shariati nazywa tę metodę typologią.

Na początek „powinniśmy przestudiować wzorzec, pochodzenie oraz szczegóły odnoszące się do Boga, jakie bierze się pod uwagę w Islamie... Drugie stadium to poznanie Koranu... Trzecim stadium poznawania Islamu jest poznanie Muhammada (saws), syna Abdullaha, jako Proroka tej religii...  Czwartym stadium jest przestudiowanie cech pojawienia się Proroka Islamu (saws)... Stadium piątym poznania Islamu odbywa się poprzez studiowanie tych osób, które są składnikami, które z kolei budują poszczególne i odrębne istoty ludzkie”.

Chociaż od zaprezentowania tego wykładu minęło dziesięć lat, wprowadzanie w życie jego (dr Shariatiego) metody dopiero się zacznie. Mamy nadzieję, że w raz z tłumaczeniem na jężyk angielski (i inne języki) studenci oraz inne zainteresowane osoby zaczną tę metodę stosować. Jeśli będą to czynić właściwie, wynik będzie dwojaki: po pierwsze człowiek pozna sam siebie, a po drugie ten sam człowiek pozna kulturowe korzenie społeczeństwa po to, by w przyszłości przyczyniać się do jego kierowania, dawania mu orientacji i podejścia, jakiego społeczeństwo w naturalny sposób potrzebuje, lecz nie może go zdobyć z powodu lasu chwastów i przetransplatowanych elementów, jakie wyrosły na jego gruncie.

Wydawca

WIECZÓR PIERWSZY

Mój wykład traktuje o różnych rodzajach podejścia, jakie można przyjąć w celu poznania Islamu. Ważną koncepcją naukową jest dokonanie przeglądu różnych sposobów podejścia do zrozumienia czegoś po to, by dojść do konkretnej metodologii, co w naszym przypadku prowadzi do zrozumienia Islamu.

Wypracowanie metodologii sposobu podejścia do jakiegoś problemu jest ważnym aspektem metody naukowej. Posiadanie właściwej już metody odkrywania prawdy jakiejś sprawy jest ważniejsze niż posiadanie filozofii, nauki czy po prostu talentu.

Wiemy, ze Europa podlegała stagnacji przez cały tysiąc lat na przestrzeni Średniowiecza. A jednak po tym okresie stagnacji Europa nabrała rewolucyjnego pędu w takich sferach jak nauka, sztuka i literatura, czyli we wszystkich sferach ludzkich i społecznych. I już po chwili ruch ten, owa rewolucja umysłów stała się podwaliną dzisiejszej cywilizacji i kultury światowej. W tym momencie musimy zatrzymać się i zapytać w jaki sposób Europa, pogrążona w stagnacji przez tysiąc lat, w czasie dwóch czy trzech stuleci nagle zmieniła swój kierunek i odkryła prawdę?

Jest to pytanie bardzo ważne i być może najtrudniejsze, na jakie nauka musi jeszcze odpowiedzieć.

Z jednej strony z pewnością istnieje bardzo wiele czynników, które wywołały stagnację w Europie w okresie Średniowiecza, a z drugiej są też inne czynniki, które nagle przebudziły ospała Europę i poprowadziły ją, wprowadziły w ruch i pchnęły do dynamicznego rozwoju.

W tym momencie muszę wam przypomnieć, że zasadniczym czynnikiem, który doprowadził do stagnacji umysłu europejskiego, europejskiej cywilizacji i kultury na przestrzeni tysiąca lat epoki Średniowiecza, było wykorzystywanie analogicznej metody Arystotelesa. Kiedy zmienił się ten sposób spoglądania na rzeczy i problemy, zmieniły się także nauka świat i społeczeństwo, a wraz z nimi życie ludzkie. Przy czym mówimy tutaj o kulturze, myśli i rozwoju naukowym.

Oto dlaczego traktujemy zmianę podejścia jako główny czynnik tego ruchu. Prawdą jest również, że powodem tej zmiany, zgodnie z socjologicznym punktem widzenia, jest przesunięcie z feudalizmu do systemu burżuazyjnego oraz że czynnik ten, jak wiemy, otworzył pilnie strzeżone mury pomiędzy islamskim wschodem a chrześcijańskim zachodem, w szczególności poprzez wyprawy krzyżowe.

Sposób podejścia jest szczególnie istotny, kiedy odnosi się do rozwoju lub do schyłku. Nie chodzi o geniusz dokonywania oceny problemu powodującego stagnację, apatię lub ruch i rozwój, lecz raczej ważna jest wykorzystywana metodologia. W wiekach V i IV przed Chrystusem istniały geniusze, których nie da się porównać do geniuszy wieków XIV, XV i XVI A.D. Nie ma wątpliwości, że Arystoteles jest bardziej geniuszem, niż Roger Bacon. Jak jednak to się dzieje, że osoby, które znajdują się na niższym poziomie geniuszu niż Arystoteles, położyli podwaliny do rozwoju nauki, podczas gdy di wielcy geniusze sami spowodowali tysiącletnią stagnację w okresie Średniowiecza? Jak to się dzieje, że geniusz powoduje stagnacje w świecie, zaś człowiek przeciętny doprowadza do rozwoju nauki i świadomości ludzi?

Rzecz w tym, ze ten drugi człowiek znalazł właściwą drogę myślenia i metodologię. W ten sposób nawet przeciętny umysł także może odnaleźć prawdę, ale wielki geniusz, który nie zna właściwej drogi, właściwego sposobu podejścia do rzeczy, jak i poprawnej metody myślenia, nie jest w stanie właściwie wykorzystać swoich możliwości geniuszu.

Oto dlaczego w greckiej cywilizacji V i IV wieku przed Chrystusem istniało tak wielu geniuszy. Ich geniusz wywarł wpływ na historię ludzkości. Wszyscy oni zebrani byli w Atenach, ale nie wynaleziono tam nawet jednego koła, podczas gdy w dzisiejszej Europie przeciętny technik, który nawet nie jest w stanie zrozumieć Arystotelesa i jego słów, ma na swoim koncie setki wynalazków.

Najlepszym tutaj przykładem jest Tomas Edison, którego możliwości filozoficzne były mniejsze niż możliwości przeciętnego ucznia Arystotelesa z trzeciej ręki, a jednak on właśnie bardziej przyczynił się do do odkrycia praw ukrytych w przyrodzie oraz do stworzenia przemysłu poprzez zarejestrowanie tysiąca mniejszych lub większych wynalazków niż wszyscy uczniowie karmieni myślami Arystotelesa przez 2400 lat.

Właściwy sposób myślenia jest jak właściwy sposób chodzenia. Człowiek poruszający się wolniej, a zarazem chromy, który jednak wybiera prostą i utwardzoną drogę, dotrze do swego celu szybciej niż mistrz spośród najlepszych, który pobiegnie wyboistą i kamienistą drogą. Mistrz nie dotrze do swego celu, bez względu na szybkość biegu, podczas gdy człowiek okaleczony, który wybrał drogę właściwą, dotrze do miejsca swego przeznaczenia i do swego celu.

W tym miejscu należy dokonać wyboru właściwej metody dla różnorodnych rodzajów wiedzy, czy to będzie podejście do literatury, społeczeństwa, sztuki czy psychologii. Tak zatem pierwszym obowiązkiem każdego badacz jest wybranie najlepszej metody lub sposobu podejścia na samym początku badań.

Powinniśmy korzystać z doświadczeń, które są częścią naszej historii islamskiej. Musimy poznać samych siebie, by stać się odpowiedzialnymi wyznawcami wielkiej religii oraz by poznać Islam we właściwy sposób i metodycznie.

Nasza epoka nie jest czasem, w którym można by czcić coś, czego się nie zna. Powyższe jest szczególnie prawdziwe w przypadku ludzi wykształconych. Ich odpowiedzialność jest nawet większa, kiedy dojdzie do konfrontacji z tym, co święte. Poszukiwanie i znalezienie właściwego podejścia do zrozumienia Islamu nie jest tylko obowiązkiem islamskim, ale i naukowym i humanistycznych. Osobowość człowieka równoważona jest z jednej strony tym, co człowiek wie, a z drugie tym, w co wierzy. Same bowiem wierzenia nie są cnotą, jeśli w coś wierzymy, a jednocześnie tego nie znamy, to rzecz ta nie ma żadnej wartości, ponieważ cnota wywodzi się z wiedzy o tym, co czcimy i w co wierzymy. My wierzymy w Islam. Dlatego naszym obowiązkiem jest poznać go. Aby go poznać dobrze, musimy odnaleźć właściwy do tego sposób podejścia. Rodzi się zatem pytanie, jaki jest najlepszy sposób podejścia do dobrego poznania Islamu.

W celu poznania prawd Islamu nie powinniśmy wykorzystywać podejścia europejskiego, takiego na przykład które oparte jest na biologii, psychologii czy socjologii. Musimy już raczej zainicjować sposób podejścia. Musimy z wszelką pewnością poznać naukowe metody europejskie, ale nie wolno nam wymagać od siebie ich naśladowania.

W dzisiejszych czasach zmieniły się wszystkie metody naukowe we wszystkich dziedzinach. Dzisiaj wyglądają one już inaczej. Prawdy religijne z konieczności musza czynić to samo.

Jasnym jest, że w celu poznania Islamu nie możemy jednego sposobu podejścia, porzucając wszystkie pozostałe, ponieważ Islam nie jest religią jednowymiarową. Islam nie jest religią, która oparta jest wyłącznie na gnostycznych uczuciach istot ludzkich lub ograniczona do stosunków pomiędzy Bogiem i człowiekiem. Jest to zaledwie jeden wymiar religii islamskiej. Aby poznać ten szczególny wymiar, powinniśmy skłonić się ku metodzie filozoficznej, jako ze stosunek między człowiekiem i Bogiem jest częścią tej sfery myśli.

Inny wymiar tej wiary dotyczy sposobu życia człowieka ma tej ziemi. Aby poznać prawdy tego wymiaru, musimy skorzystać ze współczesnych metod socjologicznych i historycznych.

Zatem jeśli spojrzymy na Islam tylko z jednego punktu widzenia, to ujrzymy jedynie jeden wymiar wielobocznego kryształu. Gdybyśmy spojrzeli na tę sprawę w sposób właściwy, moglibyśmy uświadomić sobie, ze nie wystarczy mieć ogólną wiedze o Islamie. Sam Koran jest przykładem wielorakich wymiarów, z których korzystały na przestrzeni historii najróżniejsze dziedziny nauki.

Jednym z problemów dyskutowanych przez naukowców i artystów jest to, czy Koran jest dziełem dosłownym czy literackim. Innym wymiarem Islamu są jego filozoficzne nauki oraz to, co wywołuje u człowieka wiarę w Koran. Dzisiejsi filozofowie powinni wziąć pod uwagę także i ten wymiar.

Najważniejszym wymiarem Koranu, a zarazem najmniej znanym, jest jego aspekt ludzki, składający się z wymiaru społecznego, historycznego i psychologicznego. Jednym z powodów pozostawania tego wymiaru nieznanym jest to, że socjologia, psychologia i nauki ludzkie w ogóle nigdy nie są naukami, a to różni się od innych studiów i ksiąg historycznych, jednych z najstarszych spośród istniejących.

W Koranie wspomina się o danych historycznych odnoszących się do plemion i losów narodów oraz ich stosunków i powodów dekadencji różnych narodów, zwłaszcza w dłuższych wersetach. Historyk powinien studiować je z naukowego punktu widzenia. Socjolog powinien podejść do nich przy pomocy metody socjologicznej. Aby dyskutować i zrozumieć problemy nauk przyrodniczych oraz zjawisk przyrody, potrzebna jest metoda przyrodnicza.

Ponieważ moją dziedziną jest historia i socjologia, pozwalam sobie na wszystko, co przyjdzie mi na myśl jako plan sposobu podejścia. Wspomnę tutaj o dwóch metodach, które wynikają z tego samego punktu widzenia – z punktu widzenia społecznych i historycznych studiów nauk o człowieku. W celu jaśniejszego wyrażenia się powiem, że religię przyrównuję do pojedynczego człowieka.

Istnieją tylko dwa sposoby poznania wielkiej osobowości. Należy te sposoby połączyć, bo poznanie było pełne. Na początek powinno się w naukowy sposób zapoznać ze wszystkimi tej osoby myślami, pismami, sugestiami, przemowami, artykułami i książkami. Innymi słowy konieczne jest poznanie umysłu, myśli i idei danej osoby, by osobę tę poznać. Jednakże samo takie badanie nie jest wystarczające, ponieważ w życiu człowieka istnieje tak wiele aspektów, iż niektóre z nich nie znajdują odzwierciedlenia w wypowiedziach czy pracach pisanych tego człowieka. Spostrzec można jedynie ich odbicia, lecz nie można ich na tej podstawnie dobrze poznać.

Drugim sposobem, który uzupełnia poznanie człowieka, jest dokonanie przeglądu jego życia oraz poznanie podłoża rodzinnego -  miejsca urodzin, rasy i narodu, sposobu spędzenia dzieciństwa, sposobu wychowania, otoczenia, w którym wzrastał, miejsc nauki, nauczycieli, najważniejszych wydarzeń w jego życiu, jego zwycięstwa i porażki. Co jeszcze?

W takim przeglądzie istnieją dwa sposoby, dwa nieodzowne sposoby poznawania osobowości. Pierwszym jest przestudiowanie myśli i idei tego człowieka, zaś drugim przestudiowanie jego życia od samego początku.

Religia podobna jest do pojedynczego człowieka. Jej dzieła i myśli są jej księgą, która stanowi treść szkoły, do której religia ta zaprasza. Natomiast biografia i opis religii stanowi jej historię.

Tak zatem w celu dokładnego i szczegółowego poznania Islamu, zgodnego z dzisiejszymi normami, stosuje się dwa najważniejsze sposoby. Pierwszy polega na studiowaniu Koranu, który jest zbiorem myśli i pozostałości idei i nauki osobowości zwanej Islamem. Drugi sposób polega na studiowaniu historii Islamu, która przedstawia zmiany, jakie miały miejsce od samego początku misji prorockiej do chwili obecnej.

Jest to metoda, choć niestety sposoby podejścia do studiowania Islamu jak do tej pory są słabe, zwłaszcza w odniesieniu do Koranu i historii Islamu. Znajdujemy jedynie marginalne uwagi do naukowej metody badania Islamu. Na szczęście w obliczu świadomości dzisiejszej społeczności islamskiej z każdym dniem powiększa się uwaga muzułmanów wobec treści Koranu oraz analiza historii Islamu.

Farhat Abbas w swojej książce „Noc imperializmu” (The Night of Imperialism”) powiada: „Społeczne przebudzenie się krajów Afryki północnej – Maroka, Algierii i Tunezji – rozpoczęło się tego samego dnia, kiedy Szejk Mohammad Abduh udał się do Afryki Północnej i rozpoczął nauczanie interpretacji Koranu”, czego nie czyniło się normalnie podczas zgromadzeń religijnych.

Widzimy zatem, ze autor tej książki, mimo faktu, że sam nie jest osobą religijną, uznaje, iż to przebudzenie i zmiany w Afryce Północnej rozpoczęły się kiedy muzułmanie oraz naukowcy religijni na bok odłożyli inne swoje badania religijne i wsparli swoje podstawowe studia na Koranie i badaniu jego tekstu.

Zatem istnieją dwa sposoby nabycia dokładnej, naukowej wiedzy o Koranie. Pierwszy polega na poznaniu Koranu jak tekstu zawierającego myśl islamską, zaś drugi to poznanie historii Islamu, która zapisała tak liczne stadia jego rozwoju.

Jeśli współcześni muzułmanie irańscy zamienią swoje meczety na centra działalności społecznej i zaczną polegać na tych dwóch zasadach Koranu i jego historii, inicjując w ten sposób program działania całych mas, położą najistotniejsze podwaliny rozwoju największych zmian w myśli islamskiej.

Istnieje jeszcze jedna metoda poznawania Islamu. Jest to metoda znana pod nazwą typologia. Większość współczesnych socjologów uważa tę metodę za najlepsze podejście do rozwiązywania problemów socjologii, a w szczególności do porównywania jednej szkoły myśli z inną.

Aby poznać Islam, ja sam wykorzystywałem metodę, która stosowana jest też w Europie do prowadzenia badań w naukach o ludzkości. Doszedłem do opracowania takiej metody, którą można stosować w odniesieniu do wszystkich religii.

Polega ona na poznaniu pięciu różnych trybów czy aspektów danej religii oraz na późniejszym porównaniu ich z podobnym trybem czy aspektem innej religii.

1. Bóg lub bogowie każdej religii, który jest lub którzy są czczeni przez wyznawców danej religii.

2. Księga danej religii jako podstawa prawa, jakie religia ta daje, i która zachęca ludzi do wiary i praktykowania tej religii.

3. Prorok każdej religii, który deklaruje misję tej religii.

4. Forma i pojawienie się tych, do których religia zwraca się. Każdy prorok głosi swoją misję prorocką w inny sposób. Jeden zwraca się do ludu, inny do książąt i ludzi wysoko postawionych w społeczeństwie, a jeszcze inny do naukowców, filozofów i ludzi wybranych. Zatem czasami prorok pojawia się w formie osoby, która akceptuje istniejącą władzę i jej strukturę, podczas gdy inny prorok pojawia się w formie pretendenta stojącego w opozycji do istniejącej struktury władzy.

5. wybrani następcy każdej religii są przykładami i reprezentantami ludu i są oni przygotowywani do przekazywania danej religii ludowi i historii.

W celu właściwego zrozumienia produktów jakiejś fabryki lub gleby uprawianego kawałka pola należy przestudiować produkty eksportowane przez tą fabrykę lub rośliny hodowane na tym skrawku ziemi. W przypadku religii ludzi wyuczeni przez tą religię są jej produktami, produkowanymi przez fabrykę, która w pewnym sensie produkuje składniki budująca poszczególne istoty ludzkie.

0wobec tego w celu zdobycia wiedzy o Islamie w tym systemie należy najpierw poznać Boga. Istnieje wiele sposobów poznawania Boga, jak choćby poprzez poznanie istot lub poprzez filozofię i iluminację duszy, ewentualnie poprzez gnostycyzm albo prześledzenie szczegółów.

Natomiast moja metoda, z którą chcę was zapoznać, to metoda typologiczna. Polega ona przede wszystkim na poznaniu typu, pochodzenia, trybu, koncepcji i szczegółów odnoszących się do Boga, którego wyznaje Islam. Na przykład co oznacza Wszechmocny? Czy to jest to samo co Litościwy? Czy jest on lepszy on istniejącego świata? Czy łączy się w jakiś sposób z ludzkością? Czy Jego aspekty Litości przewyższają Jego Wszechmoc lub vice versa? Ogólnie mówiąc, jakiego On jest typu? Jakiego rodzaju jest On Bogiem?

Aby właściwie poznać szczegóły, należy odnieść się do Koranu, słów Proroka (saws) lub pewnych następców wyuczonych przez tego Proroka (saws) cechy te można odnaleźć dzięki Koranowi albo są ona zawarte w słowach Proroka (saws) i jego następców, kiedy porównują oni Allaha z innymi bogami, postawami innych religii jak Ahuramazda, Jahwe, Zeus i tak dalej.

Drugie stadium polega na poznaniu Koranu. Jakiego rodzaju księgą jest Koran? O jakich mówi problemach? Czy więcej mówi o życiu na tej ziemi czy o życiu przyszłym? Czy kieruje on swoje treści bardziej do pojedynczego człowieka, czy też zajmuje się raczej sprawami moralnymi lub aspektami społecznymi? Czy bardziej nawiązuje do spraw materialnych czy duchowych? Czy przystosowuje się on bardziej do przyrody czy do pojedynczego człowieka? Na koniec o jakich mówi problemach i jaką przyjmują one formę?

Na przykład dowodząc istnienie Boga jeden werset powiada nam: „Aby poznać Boga, oczyśćmy nasze dusze”. Studiując jakie materiały bardziej zbliżymy się i poznamy szczegóły? A może potrzebne są oba te elementy? Powinniśmy także porównać Koran z innymi tekstami religijnymi, jak Biblia, Veda, Avesta itp.

Trzecie stadium poznawania Islamu polega na poznaniu Muhammada (saws), syna Abdullaha, jako Proroka tej religii. Poznanie Proroka Islamu (saws) ważne jest dla historyka, ponieważ według niego nikt inny nie miał takiego obowiązku jak Święty Prorok Islamu (saws) miał w tym niezwykle ważnym wydarzeniu.

Kiedy mówimy o osobowości Proroka Islamu (saws), chcemy rozważyć zarówno to jak odnosił się on do ludzkości, jak i jego stosunek do Boga. Innymi słowy powinniśmy zastanowić się zarówno nad jego wymiarem ludzkim, jak i misją prorocką.

Na przykład rozważając jego wymiar ludzki, powinniśmy prześledzić jego sposób wypowiadania się, chodzenia, myślenia, śmiechu, siedzenia i spania. Powinniśmy uświadomić sobie jego stosunek do obcych, wrogów, przyjaciół i rodziny. Tak samo jego porażki, zwycięstwa oraz reakcje na problemy społeczne.

Tak zatem jednym ze sposobów poznawania Prawdy, duszy i głównej rzeczywistości Islamu, trzeba poznać jego Proroka (saws) i porównać go z twórcami innych religii i prorokami takimi jak Mojżesz, Jezus, Zoroaster czy Budda.

Czwarte stadium polega na przestudiowaniu cech pojawienia się Proroka Islamu (saws). Jak na przykład pojawia się on bez uprzedzenia? Czy ktoś na niego czeka? Czy wiedział on na czym polega jego misja prorocka? Otrzymuje on nagle wielką siłę i zmienia swój sposób mówienia lub swą osobowość w taki sposób, który na samym początku był dla niego czymś niezwykle trudnym. Światkiem jakiego ruchu był w chwili pojawienia się? Ku jakiej klasie ludzi bardziej się skłaniał? Jaką klasę poderwał do walki?

Odpowiedzi na powyższe pytania pozwolą nam na poznanie Proroka Islamu (saws), jak i na poznanie cech jego manifestacji. Jeśli porównamy manifestację Proroka Islamu (saws) z pojawieniem się innych proroków, pozytywnych czy negatywnych, jak Abraham, Mojżesz, Zoroaster, Konfucjusz, budda, itp. Dojdziemy do niebywałego wniosku.

Wszyscy prorocy, z wyjątkiem części tradycji Abrahamowej, uznają władzę istniejącą w ich czasach i spełniają swoją misję z pomocą tej władzy, podczas gdy prorocy Abrahamowi, począwszy od Abrahama, a kończąc na Proroku Islamu (saws), pojawili się w formie ludzi zbuntowanych przeciwko istniejącej władzy.

Jak tylko pojawił się Abraham, rozpoczął on niszczenie bożków jeden po drugim. Obalił pierwszego z nich i ogłosił, że jest ich przeciwnikiem, a zarazem przeciwnikiem politeizmu.

Pierwszym aktem Mojżesza, niosącego strój pasterza i laskę w ręce, było wkroczenie na dwór faraona i ogłoszenie jego opozycji wobec faraona na korzyść zjednoczenia jego ludu.

Jezus rozpoczął swoją walkę z istniejącą władzą kapłaństwa żydowskiego, ponieważ kapłaństwo to związane było i akceptowało kolonizacyjną politykę Rzymu.

Jak tylko łańcuch misji prorockich dotarł do Proroka Muhammada (saws), rozpoczął on walkę z arystokracją, posiadaczami niewolników, posiadaczami ziemskimi w Taif oraz handlarzy Quraish. Porównanie pomoże nam poznać prawdę, ducha i kierunek tych religii.

Piąte stadium poznawania Islamu polega na studiowaniu konkretnych osób, które są składnikami budującymi odrębne i rozróżnialne istoty ludzkie.

Jeśli postanowimy zapoznać się z Araonem w tradycji żydowskiej, św. Pawła w tradycji chrześcijańskiej oraz Alego lub Husajna w tradycji islamskiej jako przykłady ich religii, poznamy w ten sposób każdą z tych religii.

Poznanie tych ludzi z sposób jasny i naukowy będzie podobne do poznawania fabryki na podstawie dóbr w niej produkowanych, ponieważ religia jest jak fabryka, która buduje ludzi.

Dzisiaj zajmiemy się Husajnem (as) jako oddzielnym przykładem wiary islamskiej. Kim jest ktoś, kto wierzy w Boga, Koran i Proroka (saws)? Życie Husajna (as) jest sprawą prostą. Jego zasady są udowodnione, a jego wrażliwość na problemy społeczne i los ludu jasne i oczywiście wynikają z jego dzieł i samopoświęcenia. Jasnym jest, że gdyby prawda, jego wierzenia i cel stanęły w obliczu niebezpieczeństwa, zniszczone zostałyby wszystkie stosunki.

Oprócz poznania życia i myśli Husajna (as) oraz jego cech powinno się go następnie porównać do Avicenny lub Hallaja, którzy obaj są muzułmanami – jeden pod wpływem filozofii irańskiej, a drugi pod wpływem sufizmu. Porównanie tych trzech osób pomoże nam uświadomić sobie różnice i podobieństwa pomiędzy filozofią, sufizmem i Islamem.

Avicenna jest filozofem-naukowcem oraz geniuszem, który dodaje honoru nauce i filozofii Islamu. Niestety jednak ta wspaniała istota dusi się w sprawach literackich i filozoficznych, a kiedy przychodzi do spraw związanych ze społeczeństwem, z łatwością poddaje się on służbie istniejącemu systemowi władzy. Nie wykazuje on żadnej reakcji na losy ludzkości i jego własnego społeczeństwa. Właściwie nie odczuwa on łączności jego własnego losu z losem innych ludzi. Jego zadaniem jest jedynie badanie problemów naukowych i nie sprawia żadnej różnicy sposób spędzania życia. Nie sprawia mu żadnej różnicy to, kto go wspiera lub oferuje mu jakąś pozycję. Jemu jest po prostu wszystko jedno. On nie ma żadnego szczególnego punktu widzenia.

Hallaj chwyta za ogień i parzy się. On nie ma żadnego obowiązku, lecz tylko krzyczy i pali. Z czego się on wypala? Dzierży on swoją głowę między dłońmi z powodu miłości Bożej i przechadza się po ulicach Bagdadu, wołając: „Bunt mnie pochłonął. Uwolnijcie mnie od ognia, który we mnie płonie. Jestem niczym, jestem Bogiem.”, co oznacza „nie jestem sobą, a wszystko, co istnieje, jest Bogiem”.

Hallaj bezustannie zapada się w ogniu rozpamiętania o Bogu, który z całą pewnością jest w nim w takim jego położeniu. Co jednak byłoby, gdyby społeczeństwo irańskie składało się z 25 milionów Hallajów? Społeczeństwo to byłoby podobne do lunatycznego azylu, gdzie wszyscy wybiegliby na ulice, wołając: „Zabijcie mnie! Zabijcie mnie natychmiast! Nie mogę tego znieść! Niczego nie mam! Nie ma we mnie niczego oprócz Boga”. Taki ogień podobny jest do duchowego szaleństwa.

Gdyby wszystkie osoby w społeczeństwie miały zamienić się w Husajnów i Abuzarów, istniałoby życie i istniałaby wolność. Istniałaby wiedza i nauka oraz władza i stabilizacja. Zniszczeni zostaliby wrogowie, a pozostałaby jedynie miłość do Boga.

WIECZÓR DRUGI